Królowie „piątkowscy” w datach i faktach

Bolesław I Chrobry: pierwszy monarcha, triumfator

Ok. 967 - urodził się Bolesław, syn Mieszka I i Dobrawy

973 - Bolesław przypuszczalnie został wysłany do Niemiec jako zakładnik – gwarant zawartego z nimi układu.

ok. 985 - ożenek Bolesława zcórką margrabiego miśnieńskiego Rygdaga. Po roku kolejną żoną Bolesława zostałanie znana z imienia księżniczka węgierska. Bolesław jeszcze był dwukrotnie żonaty: z Emnildą, córką księcia Dobromira i Odą, córką margrabiego Miśni Ekkeharda .

maj 992 r. - po śmierci ojca Bolesław przejął władzę nad państwem. Wypędził macochę Odę i jej synów – swych przyrodnich braci.

997 - nieudana misja chrystianizacyjna Wojciecha Sławnikowica w Prusiech; w Gnieźnie powstało sanktuarium nowego świętego, a także arcybiskupstwo. 7-15 marca 1000 r. - wizyta cesarza Ottona III w Gnieźnie. Zapowiedź usamodzielnienia Bolesława.

1002 - śmierć Ottona III, początek konfliktu z Niemcami. Bolesław zajął Łużyce, Milsko i Miśnię.

1003 - 1004 - interwencja Bolesława w Czechach, zajęcie Pragi.

1018 - pokój w Budziszynie, koniec cyklu wojen z cesarstwem. Wyprawa do Kijowa w obronie zięcia Świętopełka. Powrót Grodów Czerwieńskich w granice państwa Bolesława.

1024/1025 - koronacja Bolesława na króla Polski.

17 czerwca 1025 r. - śmierć Bolesława I i pochówek w katedrze poznańskiej.

♦  ♦  ♦

Bolesław Chrobry jest w polskiej tradycji otoczony szczerą sympatią. Przeważa wyobrażenie zapamiętane z rysunku Matejki: zażywnego władcy w pancerzu, o tradycyjnie sarmackiej urodzie i zadziornym, ale sympatycznym spojrzeniu. Ale też wiele się opowiada o jego okrucieństwie, niewyszukanych manierach i bezwzględności w dążeniu do celu. Czy taki był naprawdę? Tak, był. Nie mógł być inny, jeżeli on i jego państwo miały przetrwać. Takie były wtedy reguły gry, takie obyczaje. Kto się nie rozpychał – ten ginął. Już jako dziecko Bolesław poznał mechanizmy funkcjonowania dworu cesarskiego i wzorem ojca lawirował. Dążąc do korony, wszedł w krąg polityki cesarza Ottona III, a gdy sytuacja się zmieniła, potrafił toczyć z Niemcami zwycięskie wojny. Rozwinął ekspansję w kierunku Czech i na wschód, w stronę Kijowa. Tutaj z czasem jednak musiał ustąpić, mimo triumfalnego wkroczenia i osadzenia zięcia na tamtejszym tronie. Udała mu się za to koncepcja umiejętnego wykorzystania misji chrystianizacyjnej Wojciecha Sławnikowica na teren Prus. Duchowny bowiem nie miał wyjścia: gdyby jego posłannictwo się powiodło, schrystianizowane ziemie przypadłyby w udziale Bolesławowi. W razie niepowodzenia i męczeńskiej śmierci misjonarza, kraj zyskałby relikwie i sanktuarium, a za tym arcybiskupstwo – i droga do korony stałaby przez Bolesławem otworem. Jak wiemy, spełnił siędrugi scenariusz, choć finał nie nastąpił szybko.Od prywatnej strony Bolesław Chrobry rzeczywiście był przebiegły i okrutny. Rywali do tronu przepędził, ich możnych zwolenników kazał oślepić. Szafował surowymi wyrokami, a za nieprzestrzeganie postów kazał wybijać zęby. W miarę aktualnej potrzeby też zmieniał żony i brał sobie następne, co w ówczesnych realiach uchodziło mu na sucho. Po zajęciu Kijowa nieprzystojnie poczynał sobie też z Przedsławą, siostrą księcia Włodzimierza I Wielkiego, której ręki wcześniej mu odmówiono. Trzeba stwierdzić, że BolesławI Chrobry to władca na miarę swoich czasów i terenów, na jakich przypadło mu panowanie. Mimo porażek umocnił państwo, dopiął swego celu: koronacji na króla i stał się równorzędnym, a na pewno nie najłatwiejszym we współpracy, partnerem dla sąsiadów.

Marek Rezler

(źródło: Echo Piątkowa  03.2010)