Królowie „piątkowscy” w datach i faktach

Bolesław II Szczodry (Śmiały): gwałtowny,

niepokorny, wygnany

Ok. 1042 r. – urodził się Bolesław, pierworodny syn księcia Kazimierza I Odnowiciela i Marii Dobroniegi, córki Włodzimierza Wielkiego, księcia kijowskiego

1058 – po śmierci ojca Bolesław objął godność księcia Polski

1070 – 1076 – walki polsko – czeskie

1072 – Bolesław wprowadził na biskupstwo krakowskie Stanisława ze Szczepanowa

1076 – zbliżenie polityczne Bolesława z papieżem Grzegorzem VII

1076 – ponowne przyłączenie Grodów Czerwieńskich do Polski

25 grudnia 1076 r. – koronacja Bolesława w katedrze gnieźnieńskiej

11 kwietnia 1079 – konflikt Bolesława II z biskupem Stanisławem, oskarżenie i egzekucja duchownego. Wygnanie króla z kraju. Władzę przejął Władysław Herman

2 lub 3 kwietnia 1082r. – śmierć Bolesława, przypuszczalnie w Karyntii, w Osjaku

♦ ♦ ♦

Rządy Bolesława Szczodrego związane były z umacnianiem pozycji ziem polskich. Władca interweniował na Węgrzech i na Rusi, prowadził bardzo aktywną, raczej nie pokojową politykę, znany był z porywczości. Cecha ta z czasem stała się jedną z przyczyn jego upadku. Ale nie tylko. Bolesław uważnie obserwował przebieg konfliktu między papieżem Grzegorzem VII i cesarzem Henrykiem IV. W sporze tym stanął po stronie papieża, co i zaowocowało koronacją w katedrze gnieźnieńskiej w Boże Narodzenie 1076 roku. Jednak na opinii Bolesława II Szczodrego zaważył jego konflikt z biskupem Stanisławem ze Szczepanowa.Według legendy duchowny miał protestować przeciwko represjom zastosowanym wobec niewiernych żon rycerzyuczestniczących w wyprawie na Ruś i przeciwko niezbyt chwalebnemu prowadzeniu się władcy. Bolesław w przypływie gniewu osobiście miał go zamordować podczas mszy, przy ołtarzu, w kościele Paulinów na Skałce w Krakowie. W nocy szczątki biskupa, pilnowane przez orły, w cudowny sposób miały się zrosnąć – jak ziemie podzielonego państwa. W kraju zaś doszło do buntu możnowładztwa i wypędzenia monarchy, który po trzech latach zmarł w Karyntii. A biskup, kanonizowany, jako św. Stanisław został jednym z patronów Polski. Historycy dziś widzą te sprawy inaczej. Biskup Stanisław najprawdopodobniej był jednym z przywódców opozycji przeciwko królowi,a za to kara mogła być wtedy jedna. Bolesław skazał go na poćwiartowanie, ale nie wyczuł sytuacji w kraju, co skończyło się banicją. Dziś, w zależności od zapatrywań religijnych, przyjmuje się różne wersje tego wydarzenia. Zwróćmy jednak uwagę, że Bolesław II Szczodry był pierwszym polskim władcą, który założył stałe mennice (w Krakowie i Wrocławiu), bijące denary – monety obiegowe. Jako ciekawostkę dodajmy, że przydomek Szczodry (Largus), czyli Hojny, nadano Bolesławowi jeszcze za życia, lub krótko po śmierci– był to zatem jedyny polski władca z tego okresu, który swój przydomek otrzymał wcześniej niż w czasach nowożytnych. Epitetem Śmiały określano go dopiero od XVIII wieku. Zatem bardziej prawidłowe jest określanie go jako Szczodrego.

Marek Rezler

(za Echem Piątkowa  04.2010)