Królowie „piątkowscy” w datach i faktach

Władysław I Łokietek: mierny ciałem, wielki duchem

3 marca 1260 – 19 stycznia1261 r. - orientacyjne daty urodzenia księcia kujawskiego Władysława, syna Kazimierza I kujawskiego i Eufrozyny opolskiej.

21 czerwca 1305 - zgon króla Wacława II Czeskiego.

1 września 1306 - początek rządów, opanowanie Krakowa po śmierci Wacława III, a potem Pomorza Gdańskiego. 

13 listopada 1308 - zagarnięcie Gdańska przez Krzyżaków.

1312 - bunt wójta Alberta w Krakowie.

1318 - powołanie inkwizycji na ziemiach polskich.

20 stycznia 1320 - koronacja Władysława Łokietka na króla Polski, w katedrze wawelskiej. Umowna data końca rozbicia dzielnicowego.

ok. 1330 - wprowadzenie do obiegu pierwszych polskich złotych monet – florenów.

27 września 1331 - bitwa z Krzyżakami pod Płowcami

2 marca 1333 - śmierć króla w Krakowie. Pochówek w katedrze wawelskiej, w ziemnym grobie (nie otwieranym do dziś).

- - -

Wzrostu, rzeczywiście, był miernego. Ale wigoru, zadzierżystości i uporu w dążeniu do osiągnięcia celu nigdy mu nie brakowało.W swoim długim (jak na średniowiecze), ponad siedemdziesięcioletnim życiu, chyba nie zaznał chwili spokoju. Był przepędzany i sam przepędzał. Kilkakrotnie zdawało się, że swoją kartę i szansę przegrał ostatecznie – ale Łokietek wciąż się odradzał, wciąż znowu stawał na nogi – i ruszał do boju. Dążył uparcie do zebrania pod swoją władzą jak największych obszarów polskich, a z pewnością dopomogło mu szczęście. Nie wiadomo, czy gdyby nie doszło do niespodziewanych zgonów kolejnych władców: Leszka Czarnego, Henryka IV Probusa, Kazimierza II Łęczyckiego, Przemysła II, Wacława II i Wacława III, wreszcie Henryka III Głogowczyka, Władysław nie pozostałby do końca życia księciem malutkiego Brześcia Kujawskiego. Za czasów Władysława Łokietka wyjaśniła się sprawa naszych stosunków z Zakonem Krzyżackim. Wbrew spotykanym opiniom, aż do 1308 roku nasze kontakty z Zakonem były poprawne, a i zdarzało się, że byliśmy sojusznikami. Dopiero podstępne opanowanie przez Krzyżaków Gdańska i Pomorza Gdańskiego dało początek ponad dwu wiekom nieustannych konfliktów, nieporozumień i wojen. Po raz pierwszy też, w bitwie pod Płowcami (we wrześniu 1331roku) okazało się, że niepokonani dotąd rycerze zakonni też mają chwile słabszej „formy” i mogą ponieść porażkę w polu. Stosunki Władysława Łokietka z Wielkopolską i Poznaniem układały się rozmaicie. Pod koniec XIII wieku były to różne donacje, m.in.na rzecz katedry poznańskiej, zwolnienie miasta od regulowania cła. Lecz już w 1300 roku rycerstwo wielkopolskie wypowiedziało posłuszeństwo Łokietkowi i poparło Wacława II Czeskiego. Jednak 25 kwietnia 1329 roku monarcha odwiedził Poznań, najwidoczniej nie pomny wcześniejszych konfliktów i nieporozumień. W sumie więc – nie było tak źle.

Marek Rezler

(źródło: Echo Piątkowa 05.2010)